Yayınlayan: BendenGitti · Yayın: · Güncelleme:
Bu rehberde
Üst sınır nedir?
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik, emlak işletmelerinin alabileceği hizmet bedeline sınır koyar:
- Satışta: Toplam hizmet bedeli, sözleşmedeki satış bedelinin binde 40'ını, yani her yüz lirada dört lirayı geçemez. Bu tutara KDV ayrıca eklenir.
- Kiralamada: Toplam hizmet bedeli, bir aylık kira bedelini geçemez. Bu tutara da KDV eklenir.
Bu sayılar üst sınırdır, zorunlu fiyat değildir. Daha düşük bir bedel konuşabilirsiniz.
Kim öder?
Yazılı olarak başka türlü kararlaştırılmadıysa bedel, iş sahibi ile alıcı ya da kiracı arasında eşit paylaşılır. Uygulamada satışta sık görülen "iki taraf ikişer" anlatımı buradan gelir. Kiralamada da bedel paylaşılabilir, ancak piyasada çoğu zaman yalnız kiracıdan istenir. Sözleşmede ne yazdığına bakın ve imzadan önce sorun.
Komisyon ne zaman hak edilir?
Yönetmeliğe göre işletme, satışta tapu tescili yapılınca, kiralamada ise kira sözleşmesi kurulunca bedele hak kazanır. Bu nedenle tapu işlemi ya da sözleşme olmadan istenen "yer gösterme ücreti" gibi kalemleri sorgulayın. Sadece evi gezdirmek, başka bir yazılı anlaşma yoksa tek başına komisyon anlamına gelmez.
Yetki belgesi ve yazılı sözleşme
Emlakçılık faaliyeti yetki belgesiyle yapılır. Karşınızdaki ofisin yetki belgesi numarasını sorun, ofis adresini ve kişisini kontrol edin. Yetki belgesi olmayan bir kişiye komisyon ödemek hem tartışmalıdır hem de sorun çıktığında başvuracağınız bir yer bırakmaz.
İşletmeyle yetkilendirme sözleşmesi yazılı yapılmalı, her iki tarafta birer nüsha kalmalıdır. Şunları okuyun:
- Hizmet bedelinin tutarı ya da oranı ve kimin ödeyeceği.
- Taşınmazın adresi, fiyatı ve satışa ya da kiraya verilme koşulları.
- Sözleşmenin süresi ve yetki türü.
- Sözleşme bitse bile belirli bir süre içinde aynı alıcıyla yapılan işlem için bedel doğar mı?
- İmzalamadan önce boş bırakılmış alan var mı?
Münhasır yetki ne demek?
Satıcı ya da ev sahibiyseniz sözleşme ofisi tek yetkili yapabilir. Bu durumda eviniz başka ofis eliyle ya da sizin bulduğunuz kişiye satılsa bile bedel istenebilir. Bu seçenek kötü değildir, ama ne imzaladığınızı bilmelisiniz. Süreyi kısa tutun ve ofisin karşılığında ne yapacağını yazın.
Emlakçısız ilan vermek
Ev sahibi olarak ilanı kendiniz vermek komisyon ödememek anlamına gelir, ama işi de size bırakır: fotoğraf, gösterim, belge kontrolü ve pazarlık. Bölgeyi iyi tanıyorsanız ve zamanınız varsa bu mantıklı olabilir. Karmaşık bir tapu, ipotek ya da miras durumu varsa profesyonel destek bedelini çıkarabilir. Kiracı arayanlar için ilan hazırlama rehberi işinizi kolaylaştırır.
Alıcı ve kiracı için dikkat edilecekler
- Evi gezmek için önden para ödemeyin.
- Hizmet bedelini sözleşme ya da tapu aşamasına bağlayın ve fatura isteyin.
- Kaporayı ofisin değil, sözleşmede belirtilen hesaba gönderin. Şartlarını yazın: kapora rehberi.
- Görüştüğünüz kişinin evi gerçekten pazarlama yetkisi olup olmadığını sorun.
- Tutar yüksek olduğunda bedeli pazarlık etmekten çekinmeyin.
Sık sorulan kısa sorular
Komisyon pazarlık edilebilir mi? Evet. Üst sınırın altındaki her tutar konuşulabilir.
Evi beğenmedim, ücret öder miyim? Satış ya da kira sözleşmesi kurulmadıysa kural olarak bedel doğmaz; yine de imzaladığınız belgeyi okuyun.
İki ofis çalıştıysa ne olur? Hizmet bedeli size iki kat yansıtılmamalıdır. Kimin ne alacağını baştan yazılı netleştirin.
BendenGitti ekibinin yorumu
Bizce iyi bir emlakçının değeri, evi göstermesi değil, işlemi sorunsuz bitirmesidir: belgeyi kontrol eder, iki tarafı konuşturur, tapu gününü yönetir. Bu hizmeti alıyorsanız bedelini tartışmak kadar, karşılığında ne yapılacağını da konuşun.
Ekip olarak her zaman fatura istemenizi öneriyoruz. Elden, belgesiz ödeme bugün biraz ucuz görünebilir, ama sorun çıktığında elinizde bir kanıt bırakmaz. Bu rehber genel bilgi verir; oran ve yönetmelik değişebildiği için güncel hâlini Ticaret Bakanlığı kaynaklarından kontrol edin.
